کينوا گياهي براي مقابله بابحران آب

کينوا گياهي براي مقابله با بحران آب :

جمعيت روبه رشد کشورونيازبه تامين غذاي آنان ومحدوديت اراضي قابل کشت وبحران آب درکشوربدليل تغيير اقليم درسال هاي اخيراين ضرورت را به وجود آورده تا در بخش کشاورزي باافزايش سطح زيرکشت در اراضي شوروکم آب توجه شود بنابراين بايدنسبت به تحقيق ومعرفي وکشت گياهاني که مقاوم به شوري وکم آبي هستند اقدام شود. کينوا گياهي است که نياز کمي به آب دارد و با توجه به محدوديت هاي منابع آبي در کشورو به دليل سازگاري بسيار بالا با شرايط آب و هوايي مختلف ، قابليت کشت گسترده در کشور را دارد از سوي ديگر بدليل هزينه هاي پايين کشت کينوا و قيمت به نسبت بالاي محصول آن دربازارهاي جهاني به لحاظ اقتصادي بسياربه صرفه است.محصول اصلي اين گياه دانه است. دانه آن داراي همه اسيدآمينه هاي ضروري بوده و از لحاظ مواد معدني، ويتامين ها، اسيدهاي چرب و ساير مواد غذايي غني است.کينوابا دارابودن بخش گسترده اي ازعناصرغذايي واسيدهاي آمينه موردنيازبدن درصورت توسعه کشت مي تواندتامين کننده نيازغذايي مردم درکناربرنج،نان وحبوبات باشد.ارزش غذايي بسيار بالاي دانه اين گياه، موجب شده توسط سازمان خواروبار جهاني  (FAO)   با شير خشک مقايسه شود.

خصوصيات گياه کينواازنظرتغذيه اي وتطابق بالا با شرايط مختلف زراعي، زيست ـ محيطي باعث شده در سال هاي اخير تلاش هايي در زمينه تحقيقات بروي اين گياه ارزشمند در نقاط مختلف کشور صورت گيرد وکشت آزمايشي آن نيز با موفقيت بوده است.يکي ازمناطق کشورکه امکان کشت وتوليدکينوادرآن وجوددارداستان خوزستان است اين استان مي تواند درآينده قطب اصلي کشت وتوليدکينوادرکشورشود.

کينوابا نام علمي Chenopodium quinoa wild،متعلق به خانواده  Chenopodiaceae است خاستگاه اصلي اين گياه آمريکاي جنوبي است و در کشور هاي اکوادور، شيلي، پرو و بوليوي به عنوان گياه بومي شناخته مي شود. کينوا به صورت گسترده در آفريقا و آمريکاي جنوبي کشت مي شود. محصول اصلي کينوا دانه آن است از دانه اين گياه براي غذاي انسان و از سايرقسمت هاي  آن بعنوان خوراک دام استفاده کنند.

در حال حاضر 25 گونه مختلف کينوا در جهان کشت مي شود اين گياه در مناطقي با ميزان بارش 80 تا 600 ميلي متر قابل کشت است. سازگاري بسيار زياد با تنوع اقليمي و مصرف بهينه آب توسط اين گياه باعث شده است تا کينوآ به عنوان يک جانشين بسيار خوب در مقابله با تغيير اقليم در نظر گرفته شود. کينوايک گياه شورزيست اختياري است وبه دليل مقاوم بودن در برابر شوري و گرما  قابليت کشت در بسياري از زمين هايي را که در حال حاضر کشت نمي شوند را دارد ، کينوا  قادر است شوري، خشکي طولاني مدت، يخبندان و تگرگ را تحمل نمايد.

کينوا گياهي دولپه و يکساله است وزمان کشت آن در ماه هاي مهرو آبان است خاک مناسب براي رشد آن خاکهاي لومي و شن وماسه اي است ودر خاكهاي فقير با زهكش پايين محصول قابل قبولي مي دهد.اين گياه در PH 4.8 تا 8.5 رشد مي نمايد.قبل ازکشت بايدنسبت به تامين کوداوره وفسفات اقدام شود.بذور در عمق 0.5 تا 1 سانتيمتر و با فاصله روي رديف 5 سانتيمتر و بين رديف 45 تا 60 سانتيمتر كاشته مي شود و بلافاصله آبياري انجام مي گيرد. 24 ساعت بعد از كاشت جوانه زني انجام مي شود و در سه تا پنج روز گياهچه نمايان مي گردد.تا مرحله 2 تا 3 برگي نبايد آبياري صورت گيرد.اين گياه به 5 تا 7 بار ابياري در طي مرحله رشد نياز دارد.مبارزه باعلف هاي هرزدر دو هفته اول رشد كه رشد گياه كينوا به كندي صورت مي گيرداز عمليات ضروري داشت مي باشد.دوره کشت اين گياه حدود پنج ماه است.دانه ها در گل اذين خوشه اي توليد مي شود.برداشت وقتي است که گياه رو به خشك شدن مي رود. ميزان توليد دانه در هکتار به تناسب حاصلخيزي زمين بين 1 تا 4 تن محصول در هکتار است. محصول کينوا تقاضاي مناسبي در بازار هاي جهاني دارد و به لحاظ قيمتي در بازار هاي جهاني حدود سه تا چهار برابر گندم قيمت دارد. کشور آمريکا و کشور هاي اروپايي و ژاپن بيشترين واردات اين محصول را دارند.  

بنابراين باتوجه به تنوع آب و هوايي ايران و جمعيت رو به رشد کشور يکي از راهکارهاي موجود براي افزايش توليدات زراعي افزايش سطح زير کشت در اراضي با حاصلخيزي پائين است.دراين راستابررسي و تحقيق وترويج براي بهره برداري ازگياه کينوا براي توليد مواد غذايي و خصوصاً با توجه به شرايط زراعي کشور از جمله محدوديت هاي منابع آبي و بحران آب و شوري خاک مي­تواند بسيار با اهميت باشد.