آب مجازي

آب مجازي :

 کشورمابدليل قرارگرفتن دراقليم گرم وخشک ازگذشته بادغدغه دستيابي به آب روبروبوده است که وجودقنات هاوآب انبارهاي متعدد درشهرهاي ايران گواه اين مدعاست.اما دردهه هاي اخيربدليل افزايش بي رويه جمعيت وتوسعه بخش هاي کشاورزي وصنعت وتغييرات اقليمي وخشکسالي هاي پي درپي،کاهش سرانه آبي ومحدوديت هاي کم آبي رابه همراه داشته است. هدر رفت آب در ايران بيش از ميانگين جهاني است و بخش كشاورزي، بامصرف بيش از90درصد آب هاي سطحي وزيرسطحي بزرگ ترين مصرف كننده آب در كشور است وباعث شده منابع آبي کشورشديداتحت تاثيرقرارگيرد.مديريت ضعيف دراستفاده ازآب هاي جاري ومنابع زيرزميني واستفاده ازروش هاي سنتي آبياري درکشاورزي ازدلايل مصرف بالاي آب دربخش کشاورزي وشکل گيري بحران آب درکشوراست.

يکي ازراهکارهاي جايگزين درجهان ودرکشورهاي کم آب براي مقابله بابحران آب وکاهش مصرف آب دربخش کشاورزي،موضوع آب مجازي (Wirtual Water ) است. واژه آب مجازي را اولين بارتوني آلن در سال 1993 مطرح کردوبه اين معني است که منابع آبي کشورهابايدصرف توليدمحصولاتي شودکه ازنظراقتصادي درآمدبيشتري به همراه داردوکمبودمحصولات ديگربايدازطريق واردات تامين شود.منظوراز آب مجازي ميزان آبي است که يک کالاويايک فرآورده کشاورزي درفرآيندتوليدمصرف مي کندتابه مرحله تکامل برسدودرحقيقت آب مجازي رامي توان ميزان آبي دانست که براي توليديک کالاموردنيازاست.صفت مجازي دراين تعريف بدان معناست که بخش عمده آب مصرف شده طي فرآيندتوليد،درمحصول نهايي وجودفيزيکي نداردودرحقيقت بخش بسيارناچيزي ازآب مصرفي درپايان به عنوان آب واقعي دريافت محصول باقي خواهد ماند.نوع محصول،نوع منطقه وعملکرد درواحدسطح درميزان آب مجازي تاثيرگذارند.

براي دستيابي به وضع مطلوب آب درآينده بايداقداماتي همچون مديريت تقاضا،افزايش آگاهي هاي اجتماعي ،افزايش بهره وري دربخش کشاورزي بابه کارگيري روش هاي نوين آبياري وعدم کشت محصولاتي که نيازبه آب فراوان دارندمي تواندبه بهينه سازي مصرف آب کمک کند.درواقع مفهوم آب مجازي باهدف پايداري منابع وبهره برداري کارآمدازآب وکاهش مصرف آب دربخش کشاورزي توجه دارد.